چین در سال ۲۰۲۵ با واردات روزانه ۱۳.۷۶ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی، بزرگترین واردکننده نفت جهان بوده و بهتنهایی ۱۸.۱ درصد از کل واردات جهانی را به خود اختصاص داده است. پس از چین، آمریکا و هند در رتبههای بعدی قرار دارند و مجموع واردات پنج کشور نخست به نزدیک ۳۵ میلیون بشکه در روز میرسد؛ آماری که نقش اقتصادهای بزرگ آسیا را در شکلدهی به تجارت جهانی نفت پررنگ میکند.
به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ همچنان بهشدت تحت تأثیر تقاضای اقتصادهای بزرگ و شبکه گسترده تجارت و پالایش نفت قرار داشت. بر اساس دادههای منتشرشده آمارنامه اوپک 2026، کشورهای جهان در مجموع روزانه ۷۶.۱۲۳ میلیون بشکه نفت وارد کردهاند؛ در این میان، چین فاصله قابلتوجهی با سایر کشورها دارد و بهتنهایی ۱۸.۱ درصد از کل واردات نفت جهان را به خود اختصاص داده است.
چین در سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۱۳.۷۶۳ میلیون بشکه نفت خام و فراوردههای نفتی وارد کرده است. واردات نفت خام این کشور نیز به رکورد روزانه ۱۱.۶ میلیون بشکه رسید. این ارقام نشان میدهد که رشد اقتصادی، فعالیت صنعتی، حملونقل و ظرفیت عظیم پالایشی چین همچنان این کشور را به یکی از مهمترین قطبهای تقاضای نفت در جهان تبدیل کرده است.
در رتبه دوم، آمریکا با واردات روزانه ۷.۹۱۶ میلیون بشکه قرار دارد و ۱۰.۴ درصد از واردات جهانی را به خود اختصاص داده است. این جایگاه در نگاه نخست ممکن است با توجه به تولید بالای نفت آمریکا غیرمنتظره باشد، اما ساختار پالایشگاهی این کشور بخشی از این وابستگی را توضیح میدهد. بسیاری از پالایشگاههای آمریکا برای فرآوری نفت خام سنگینتر طراحی شدهاند و در نتیجه، این کشور همزمان با صادرات حجم قابلتوجهی از نفت خام سبکتر تولیدشده در میدانهای شیل و فراوردههای نفتی، به واردات نفت نیز ادامه میدهد.
آمریکا در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰.۷ میلیون بشکه در روز نفت صادر کرده است و کانادا نیز نزدیک به ۵۷ درصد از نفت وارداتی آمریکا را تامین کرده است، بنابراین حجم بالای واردات آمریکا تنها بهمعنای وابستگی کامل به نفت خارجی نیست، بلکه بخشی از آن به تفاوت میان نوع نفت تولیدشده، نیاز پالایشگاهها و ساختار تجارت انرژی این کشور بازمیگردد.
پس از چین و آمریکا، هند با واردات روزانه ۶.۲۰۶ میلیون بشکه در جایگاه سوم قرار گرفته است. کرهجنوبی با ۳.۸۲۶ میلیون بشکه و ژاپن با ۳.۲۸۹ میلیون بشکه نیز در رتبههای چهارم و پنجم قرار دارند. مجموع واردات همین پنج کشور به حدود ۳۵ میلیون بشکه در روز میرسد و نزدیک به ۴۶ درصد کل واردات نفت جهان را تشکیل میدهد.
این تمرکز در میان چند اقتصاد بزرگ، اهمیت ویژهای برای شهرهای صنعتی، بندری و پالایشی آسیا دارد. بخش مهمی از فعالیت اقتصادی در شهرهایی مانند شانگهای، بوسان، اینچئون، توکیو، یوکوهاما و دیگر مراکز بزرگ صنعتی و بندری منطقه، به شبکه پیچیدهای از واردات انرژی، پالایش، حملونقل دریایی و صنایع وابسته متصل است. از این منظر، امنیت انرژی دیگر فقط موضوعی مربوط به تولیدکنندگان نفت نیست و مستقیم با عملکرد بندرها، شهرهای صنعتی و زیرساختهای حملونقل شهری و منطقهای پیوند دارد.
سنگاپور و هلند؛ واردکنندگان بزرگ با بازار داخلی کوچکتر
در میان رتبههای نخست، دو کشور سنگاپور و هلند وضعیت متفاوتی دارند. سنگاپور با واردات روزانه ۲.۷۹۷ میلیون بشکه در رتبه ششم جهان قرار گرفته است و هلند با ۲.۶۷۰ میلیون بشکه رتبه هفتم را در اختیار دارد. حجم بالای واردات این دو کشور را نمیتوان تنها بر اساس اندازه بازار داخلی آنها توضیح داد.
سنگاپور یکی از مهمترین مراکز پالایش، ذخیرهسازی، تجارت و توزیع نفت در جهان است و بخش قابلتوجهی از نفت واردشده به این کشور پس از فراوری یا معامله دوباره به بازارهای دیگر راه پیدا میکند. به همین دلیل، ارقام مورد استفاده در این رتبهبندی واردات ناخالص هستند و صادرات دوباره، از آنها کسر نشده است. حجم بالای واردات در کشورهایی همچون سنگاپور و هلند تنها بهمعنای مصرف داخلی به همان میزان نیست و بخشی از نفت وارداتی در زنجیره تجارت بینالمللی دوباره صادر میشود.
پس از این دو کشور، آلمان با ۲.۳۰۸ میلیون بشکه در روز، اسپانیا با ۱.۶۶۰ میلیون بشکه، فرانسه با ۱.۶۳۸ میلیون بشکه، بریتانیا با ۱.۴۹۴ میلیون بشکه و ایتالیا با ۱.۴۲۸ میلیون بشکه در میان بزرگترین واردکنندگان نفت جهان قرار دارند. اندونزی، مالزی و ترکیه نیز بهترتیب با ۱.۴۱۴، ۱.۲۰۶ و ۱.۱۹۱ میلیون بشکه در روز در میان ۱۵ کشور نخست این فهرست قرار گرفتهاند.
آسیا نیمی از نفت وارداتی جهان را جذب میکند
اگر بهجای کشورها، تصویر جهانی را در سطح مناطق بررسی کنیم، تمرکز واردات نفت حتی آشکارتر میشود. آسیا-اقیانوسیه در سال ۲۰۲۵ روزانه ۳۸.۱۶۲ میلیون بشکه نفت وارد کرده است که معادل ۵۰.۱ درصد کل واردات نفت جهان است. به بیان دیگر، تقریبا یک بشکه از هر دو بشکه نفت وارداتی جهان راهی اقتصادهای این منطقه شده است.
اروپا با ۱۹.۲۸۴ میلیون بشکه در روز و سهم ۲۵.۳ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. پس از آن، آمریکای شمالی با ۹.۶۰۶ میلیون بشکه، آفریقا با ۳.۶۸۵ میلیون بشکه و آمریکای جنوبی و مرکزی با ۳.۴۱۵ میلیون بشکه قرار دارند. خاورمیانه نیز با واردات روزانه ۱.۹۶۸ میلیون بشکه، ۲.۶ درصد از کل واردات جهان را به خود اختصاص داده است.
تمرکز واردات در آسیا اهمیت مسیرهای انتقال نفت را نیز افزایش داده است. بر اساس دادههای مورد استفاده در این گزارش، کشورهای آسیایی در سال ۲۰۲۵ مقصد ۸۹.۲ درصد از نفت خام عبوری از تنگه هرمز بودهاند؛ مسیری که یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان بهشمار میرود.
چین بهتنهایی ۳۷.۷ درصد از کل نفت عبوری از تنگه هرمز را دریافت کرده است. ژاپن و کرهجنوبی نیز بهشدت به نفت خاورمیانه وابستهاند؛ بهطوری که در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۷ درصد از نفت ژاپن و ۵۷ درصد از نفت کرهجنوبی از خاورمیانه تأمین شده است. چنین ساختاری موجب میشود اختلال در مسیرهای انتقال نفت، تنها مسئلهای مربوط به بازار انرژی نباشد و بتواند بر فعالیت بندرها، صنایع، حملونقل، هزینههای تولید و در نهایت زندگی روزمره شهروندان در شهرهای بزرگ آسیایی اثر بگذارد.
